A vila ceense, situada na cabeceira da ría de Corcubión, ten unha longa historia que comeza no século XII, cando o arcebispo Diego Xelmírez lle concede ao arcediago de Trastámara a administración dun señorío no que se incluía a parroquia de Santa María da Xunqueira. Logo converteuse na cabeza dunha pequena xurisdición baixo a autoridade do citado arcediago, independente da de Corcubión. Cara a mediados do século XVIII chegaron a este porto os fomentadores cataláns e cambiaron o sistema de pesca, o que provocou un conflito cos colectivos de mareantes locais. No seguinte século os ceenses sufriron os ataques das tropas francesas de abril de 1809, que asolaron a localidade e destruíron a igrexa parroquial de Santa María da Xunqueira.
Pero se nos primeiros anos da súa historia, Cee, como o resto das vilas costeiras da Costa da Morte, tivo como actividade económica primordial a pesca e o comercio marítimo, a instalación da fábrica de Carburos de Brens a comezos do século XX e a factoría baleeira de Caneliñas, fundada en 1924, converteron a esta vila na primeira localidade industrial deste territorio occidental de Galicia. A primeira delas aproveitaba a enerxía eléctrica procedente da central hidroeléctrica do Ézaro e chegou a dar traballo a uns 200 operarios.
Na actualidade, Cee converteuse no centro económico e de servizos máis importante da zona sur da Costa da Morte, sobre todo a partir da instalación do Hospital Comarcal Virxe da Xunqueira.
O visitante ou o peregrino, xa que por esta localidade cruza o camiño xacobeo de Santiago a Fisterra, ten varios motivos para facer unha parada en Cee, pois conserva un interesante patrimonio histórico, arquitectónico e cultural.
A ruta urbana pola vila podería comezar na igrexa de Santa María da Xunqueira, unha construción de orixe gótica, reformada en anos posteriores. Do medievo conserva a súa ábsida. O resto do templo corresponde ás obras realizadas entre o século XVII e comezos do XX. No seu interior acolle a imaxe da Virxe da Xunqueira, denominada así porque a lenda conta que apareceu na ribeira, no medio duns xuncos.
Moi preto da igrexa atópase a praza da Constitución. Á súa entrada sitúase o interesante museo da Fundación Fernando Blanco. No seu interior acolle unha ampla representación do instrumental científico e material didáctico co que foi dotado o centro educativo creado por ese benfeitor e os fondos pictóricos da Fundación. Nesta mesma praza tamén hai interesantes casas construídas pola burguesía local.
A continuación convén introducirse nas rúas do centro histórico e ver a praza da fonte Penín, na que se atopa o pazo do Cotón, unha casa fidalga do século XVIII, na que se aprecia o estilo barroco no escudo, na porta ou nas balaustradas.
Digno de visitar tamén é o edificio da Fundación Fernando Blanco, situado na parte alta, construído cos recursos económicos doados por este filántropo, que fixo fortuna en Cuba. Tamén é interesante o xardín que o rodea pola variedade de plantas que acolle.
Outro importante fillo ilustre desta vila foi o arquitecto e escultor Domingo Antonio de Andrade (1639-1712), un dos principais artistas do barroco galego. Mestre de obras da catedral de Santiago e autor da torre do Reloxo dese mesmo templo. Traballou tamén na catedral de Lugo e no convento de San Domingos de Bonaval.
