Camariñas é desas vilas que ten un selo de identificación moi definido, pois simplemente con pronunciar o nome desta localidade xa se incorpora á nosa memoria a verba encaixe, ese tecido elaborado polas mans lixeiras e expertas de artesás.
A orixe do nome desta vila procede da planta arbustiva denominada caramiña (Corema album), que medraba nas dunas da desaparecida praia sobre a que se asentou este núcleo. Primeiro naceu a parroquia de San Xurxo de Buría, máis cara ao interior e agrícola, e despois fundouse a localidade mariñeira, máis achegada á costa, para aproveitar os recursos do mar.
Os Moscoso, desde a súa fortaleza de Vimianzo, impuxeron o dominio sobre este porto, que polo século XV xa destacaba pola súa actividade pesqueira e comercial. A abrigada praia do Curveiro facía de embarcadoiro, frecuentado por embarcacións doutros países que navegaban por este litoral. A sardiña e o congro eran as especies que máis se capturaban nesta ría. A mediados do século XVIII había dous trincados ou galeóns que se dedicaban á pesca da sardiña, que, unha vez salgada, exportábase para o Pais Vasco.
Nos primeiros anos do século XX, Camariñas era unha vila pesqueira cunha harmonía urbanística de casas con balcóns ou galería, pintadas de branco e rúas estreitas que conducían ao porto. Apenas había edificacións que alterasen esa sintonía en altura e colorido. A igrexa parroquial e o muíño de vento sobresaían na parte alta. A pesca era a actividade principal, complementada co comercio que se realizaba por vía marítima. A través do seu porto exportábanse sardiñas salgadas, madeira e cereais e importábanse mercadorías manufacturadas e produtos alimentarios diversos.
Aquela fisionomía urbanística cambiou a partir dos anos setenta e oitenta, cando as novas construcións substituíron á arquitectura tradicional, dándolle ao núcleo o aspecto que vemos a día de hoxe. Camariñas preséntasenos actualmente como unha vila máis moderna, pero sen aquel encanto que tiña anos atrás de casas brancas ou de cores acorde coas súas embarcacións.
Son varios os atractivos que ofrece a vila camariñá ao visitante. En primeiro lugar, o de ser capital do encaixe de Galicia, que permite a calquera viaxeiro coñecer esta artesanía e descubrir a súa historia no Museo do Encaixe, ou ver en vivo como se elabora, observando a algunha palilleira coa que se atope pola rúa ou achegándose a unha das escolas municipais de aprendizaxe. Se a visita se produce en Semana Santa, atoparase coa maior exposición que se poida imaxinar na Mostra do Encaixe, que cada ano se vén celebrando por esa época desde 1991.
Aquel turista máis interesado pola historia ou pola arte pode visitar as ruínas do castelo do Soberano, fortaleza construída a mediados do século XVIII ou a igrexa parroquial de San Xurxo, unha obra relevante tanto pola súa arquitectura como polos retablos que acolle no seu interior.
