Moitos dos peregrinos ou viaxeiros que se achegaron a Galicia ao longo da historia deixáronos información da súa viaxe, que nos permite coñecer as súas impresións sobre a paisaxe, a xente ou feitos que lle sucederon no camiño. Aymeric Picaud, a quen se lle atribúe a autoría do libro Liber Peregrinationis (1143), un dos que compoñen o Códice Calixtino, referíndose aos galegos di: “son un pobo que, entre os demais pobos incultos de España, máis se semella á nosa xente gala, aínda que son coléricos e preiteantes”.
Outros viaxeiros foron sorprendidos durante o camiño por acontecementos que puxeron en perigo a súa vida como lle sucedeu ao británico e vendedor de biblias George Borrow, que cando chegou a Fisterra foi detido e case o fusilan por confundilo con Carlos de Borbón, o irmán do rei Fernando VII. Foi liberado grazas á intervención do fisterrán Antonio de Traba, alcumado O Valente de Fisterra, que testificou que o forasteiro era un verdadeiro inglés; ou como lle ocorreu ao peregrino armenio Mártir, bispo de Adzenján, que se atopou co vákner, un estraño animal salvaxe ao cruzar unha zona montesía, preto do Marco do Couto (Os Buxantes, Dumbría), no camiño a Fisterra no ano 1492. A escasa descrición que o peregrino fai desta fera fixo que resultase difícil identificala. “Padecín moitos traballos e fatigas nesa viaxe, na que me atopei con gran cantidade de bestas bravas e moi perigosas. E encontreime co vákner, animal salvaxe, grande e moi danoso”.
O texto que deixou foi traducido primeiro ao francés por Antoine Jean Saint Martin e logo ao castelán por Emilia Gayangos. Para o tradutor francés o animal salvaxe ao que fai alusión Mártir parécelle que sería un touro ou un oso, non obstante, Gayangos, identificouno cun lobo cerval. Estudosos como José Luis Pensado, Aurora Lestón ou Fernando Alonso Romero, non descartan que fose un animal imaxinario ou mítico.
O biólogo Martiño Nercellas pretendeu ofrecer unha versión nova sobre este misterioso animal partindo das interpretacións aportadas por anteriores autores e considerando aspectos zoolóxicos relacionados con determinados sucesos acontecidos durante varios séculos en toda Europa. Segundo el podería tratarse dun lobo contaxiado por un virus capaz de alterar o seu comportamento, que na fase máis crúa do contaxio actuase con extrema violencia.
O concello de Dumbría, despois de máis de 500 anos deste relato, propúxose recuperar a figura do misterioso ser coa intención de potenciar a ruta xacobea de Fisterra e Muxía, dispoñer dun novo símbolo de identidade e dun recurso turístico deste concello. Para acadar estes obxectivos programou unha serie de actos e actividades nos últimos anos, como foron a organización dun Encontro Internacional sobre o Territorio Vákner en outubro de 2019, a instalación dunha escultura de bronce de case 5 metros de alto que representase esta mítica figura, obra do artista Cándido Pazos, a celebración do Festival Vákner ou a convocatoria do Certame Literario Territorio Vákner dirixido a escolares e persoas adultas.
