A vila de Buño é coñecida en toda Galicia pola súa tradición oleira. A práctica desta actividade por parte dos buñeses podería remontarse a tempos prehistóricos, cando os primeiros poboadores que se asentaron nas proximidades do Couto dos Barreiros descubriron a abundancia de arxila que lles permitía elaborar útiles cerámicos.
Poboadores dos castros próximos seguramente utilizarían a materia prima deste lugar para fabricar utensilios domésticos, e unha vez que abandonaron estes recintos, algúns puideron ser os fundadores do primitivo núcleo de Buño ao pé do Couto dos Barreiros, onde actualmente se sitúa o Cruceiro das Cabras e naceu a parroquia de Santo Estevo.
Máis tarde, a poboación buñesa trasladouse a un emprazamento máis alto e soleado, onde estaba a ermida e hospital de Santa Catalina, constituíndo o núcleo do actual Buño. Os seus habitantes seguirán a practicar o oficio da olería, que aparece documentado por primeira vez na segunda metade do século XVI.
Co paso dos anos o número de oleiros aumentou, ao mesmo tempo que medrou a poboación da localidade. A mediados do século XVIII exercían este oficio uns 77 oleiros en 63 obradoiros, cando a poboación de Buño se achegaba ao 500 habitantes. A olería manterase en auxe no século seguinte e ata mediados do século XX, que será cando comece a esmorecer trala chegada ao mercado de útiles domésticos industriais.
A produción oleira dos artesáns buñeses tradicionalmente comercializábase en feiras e mercados da comarca e de Galicia, distribuída por arrieiros da Terra do Xallas, os denominados xalleiros. Tamén hai constancia da exportación de olería buñesa a través do mar. O padre Sarmiento recolle que navegantes da Moureira (Pontevedra), viñan mercar olas a Buño, que embarcaban no porto de Ponteceso.
As pezas, unha vez elaboradas no torno, cocíanse nos fornos comunais que había nos distintos barrios do núcleo. Un traballo comunitario que era necesario preparar con moito tino para que a fornada non se arruinase.
Os cambios sociais e económicos producidos nos últimos tempos obrigaron aos oleiros a elaborar novos deseños e formatos, dirixidos máis a unha finalidade decorativa que funcional e a organizarse baixo a Asociación Oleira de Buño, encargada de defender esta profesión e programar a Mostra de Olería que se celebra nesta vila a primeira quincena de agosto desde o ano 1983. Nela o visitante ten a oportunidade de ver unha ampla exposición de cerámica buñesa e asistir a un variado programa de actividades culturais asociadas a este evento. Durante o resto do ano pódese visitar o conxunto etnográfico do Forno do Forte, rehabilitado como museo pola Deputación da Coruña e coñecer como era a vida dos oleiros nos anos cincuenta do pasado século.
