Entre o extremo sur da praia de Nemiña e a punta Mellón, ábrese paso ao océano a pequena ría de Lires, que máis que ría, vén sendo os esteiros que forman os ríos Castro e Lires na súa desembocadura. O río Castro é a arteria fluvial máis importante da comarca de Fisterra, a antiga Nemancos. Nace na parte alta da parroquia de Castrelo (Vimianzo), e despois de pasar Berdoias, rega as terras de Muxía, Dumbría e Cee e marca os límites entre estes concellos. O seu nome procede do lugar do Castro (Coucieiro, Muxía), onde forma a fervenza das Caldeiras do Castro, un espazo natural de enorme beleza. Despois dun sorprendente xiro cara ao oeste, desemboca na ría de Lires.
O outro brazo desta pequena ría prolóngase polo esteiro do río de Lires e chega ata as proximidades da igrexa parroquial de Santo Estevo, esta freguesía rural xa existía no século XII, aínda que o templo actual data de mediados do século XVIII. Na súa lisa fachada apenas destacan elementos decorativos. Os poucos que se ven denotan o estilo barroco que imperaba no momento da súa construción. No núcleo de Lires consérvanse algunhas casas tradicionais cos seus hórreos, que se van intercalando entre as construcións modernas, xa predominantes.
Ao abeiro do monte Mellón protéxese esta parroquia ceense dos ventos do océano, convertendo a aldea e as terras que a circundan nun espazo recollido e acolledor para os cultivos e a xente que aquí habita. Tivo a localidade unha tradición labrega, na que tamén se aproveitaban os recursos do mar como complemento, ata que nos anos sesenta do pasado século, atraídos por este entorno fermoso e sosegado, chegarán os primeiros turistas que se van aloxar nalgunha das casas de labradores do lugar, convertendo a Lires na localidade pioneira do turismo rural.
O cambio de actividade da súa poboación verase favorecido polo paso do camiño de Santiago a Fisterra-Muxía como ruta xacobea. Na etapa que une estas dúas vilas costeiras, Lires representa un punto de parada obrigada por situarse na metade do traxecto. Nos últimos anos este núcleo converteuse nun referente turístico da zona. A súa pequena ría resulta un lugar moi apracible para os amantes da natureza, que teñen aquí a oportunidade de observar cantidade de aves diferentes. Desde a súa costa gozamos de excelentes vistas sobre a praia de Nemiña e a desembocadura do río Castro e tamén de fermosas postas de sol.
