O río Anllóns, esa serpe de prata que atravesa Bergantiños de leste a oeste, despois do seu paso pola vila de Carballo e tras un longo percorrido do seu curso medio por un terreo chairo e un decorrer vagaroso, ao chegar a Verdes, decidiu interromper a monotonía do seu ritmo e axitar as súas augas, como se quixer recuperar a forza da xuventude que tiña ao pouco de comezar a súa andaina en Soandres. A arteria bergantiñá formou no Refuxio de Verdes un sitio de tanta fermosura que acabou por converterse en modelo de beleza natural da comarca e doutros lugares de Galicia.
A este atractivo enclave coristanqués accédese desde varios lugares, segundo a procedencia do visitante. Desde Malpica ou Buño por medio da estrada AC-421, que sae desta última localidade en dirección a Xornes e Cereo; desde Carballo e Coristanco, tomando a vía DP-1918 que por Oca e Xaviña, se dirixe a Verdes; ou mesmo, desde Cances (Carballo), a través dunha estrada local.
O rexuvenecemento que experimenta o Anllóns ao seu paso por Verdes e que deu lugar a este singular espazo débese a varios factores: aos movementos tectónicos da zona que ocasionaron dúas fallas paralelas, que condicionaron o trazado do curso do río; ao tipo de rocha existente neste lugar e á capacidade erosiva do seu caudal. Neste tramo do Refuxio, un dique de gneis, rocha resistente á erosión, atravesa a canle do Anllóns e este para abrirse paso tivo que “cortalo”, dividindo o seu leito en varios brazos, separados por illotes nos que medra a vexetación. Deste xeito, formáronse abundantes rápidos e fervenzas, que lle conceden a esta área unha beleza natural única.
Son varios os elementos que conflúen e fan que o lugar sexa tan atractivo e reciba tantos visitantes. Por un lado está o seu interese xeolóxico creado pola tectónica e o tipo de rocha, que configuraron este senlleiro marco xeográfico neste treito do río; por outro, o interese botánico que lle achega o fermoso bosque de ribeira formado por unha gran variedade de especies arbóreas, que no verán forma unha protectora cúpula vexetal. E por último, estaría o interese etnográfico froito da intervención humana ao longo dos anos, asociada ao conxunto de muíños de ambas marxes, construídos coa mesma rocha de gneis que forma o leito do río.
Esta área recreativa de Verdes naceu no ano 1982, cando o Instituto Nacional para a Conservación da Natureza (ICONA) adquiriu uns muíños, que, despois da súa rehabilitación, se utilizaron como lugar de acollida para os afeccionados á pesca fluvial.
Os veciños da parroquia foron partícipes desta iniciativa e colaboraron co seu traballo para que se levase adiante. O máis custoso foi a construción dunha ponte para comunicar a banda dereita coa illa na que se situaban os muíños rehabilitados, logo completouse a obra coa dotación de pontellas de madeira, mesas, bancos e asadores.
Na actualidade este Refuxio de Verdes converteuse nun dos lugares máis atractivos do interior da comarca de Bergantiños e da Costa da Morte e representa o recurso turístico máis emblemático do concello de Coristanco.
