A igrexa de Santo Estevo de Cesullas forma parte do patrimonio histórico do concello de Cabana de Bergantiños e ten moito máis que contar ca o seu aspecto exterior. Na fachada pentagonal, sobre a porta alintelada, unha imaxe pétrea de santo Estevo preside a entrada entre molduras e volutas. A espadana, incorporada na década de 1940, completa unha silueta que foi mudando coa vida da parroquia. Moi preto están a fonte de Santo Estevo e o Cruceiro do Sacramento, que conforman un conxunto patrimonial para percorrer sen présas.
No interior consérvanse cinco retablos de distintas épocas. O maior, de 1783, reúne imaxes da Virxe do Carme, santo Antonio, san Roque e o patrón. A capela do Rosario, no lado sur, conserva unha bóveda de cruzaría de reminiscencias góticas e remóntase ao século XVII. Fronte a ela abriuse en 1873 a capela norte, financiada por Fernando Pérez, emigrante da parroquia na Arxentina. Outras doazóns chegadas de América axudaron a enriquecer este templo: unha historia de vínculos familiares que a arquitectura aínda relata.
Antes de continuar a ruta, detente na ornamentación do Cruceiro do Sacramento, un dos máis destacados de Cabana polos seus relevos e figuras labradas. Xunto á fonte e á igrexa axuda a comprender a vida relixiosa e comunitaria de Cesullas. A parroquia está tamén vencellada a Saturnino Cuíñas, sacerdote e recompilador da tradición popular, unha boa pista para descubrir que neste recuncho da Costa da Morte o patrimonio non remata nas pedras: continúa nas historias transmitidas entre xeracións.
