No contorno do Monte Banle, na parroquia de Ameixenda (Concello de Cee), foron descubertos recentemente dous importantes xacementos de arte rupestre: A Laxe de Fontefría e A Pedra da Raposa. Ambos están situados moi preto un do outro, nunha paisaxe granítica elevada e pouco alterada, tradicionalmente vencellada a fontes de auga e antigos camiños de tránsito.
As primeiras observacións apuntan á presenza de gravados prehistóricos como coviñas, sucos e posibles representacións simbólicas, entre elas unha figura interpretada como un posible barco con mastro e vela orientado cara ao solpor. Tamén se documentou unha cruz grega de factura máis recente, o que indica a reutilización simbólica do espazo ao longo do tempo. A disposición dalgúns motivos suxire posibles interpretacións astronómicas relacionadas co ciclo solar e lunar.
Estes achados reforzan o valor patrimonial da Costa da Morte e abren novas vías de estudo sobre a ocupación e simbolismo do territorio en épocas prehistóricas. O Monte Banle perfílase así como un lugar de memoria, onde natureza, mitoloxía e arte ancestral se dan a man.
* Video: Asociación Fumes do Cal
