A igrexa de San Andrés, no concello de Zas, é unha das referencias patrimoniais do interior da Costa da Morte. A súa torre campanario, alta e esvelta, sobresae sobre as casas e anuncia un templo no que a arquitectura relixiosa está moi unida á historia dunha familia. A construción foi promovida por Álvaro Núñez de Lamas, e a súa silueta segue formando parte da paisaxe histórica da parroquia. Deterse diante do edificio permite apreciar o xogo de volumes entre a nave rectangular, a capela maior e a torre.
No interior consérvase un elemento especialmente singular: o sartego da nai do promotor. A súa presenza transforma a visita en algo máis ca unha ollada aos muros e altares, porque fala da memoria familiar, das doazóns e do papel que determinados liñaxes tiveron nos templos da comarca. A igrexa amosa así como os espazos de culto podían converterse tamén en lugares de lembranza e representación social, ademais de acoller as celebracións da comunidade.
O máis interesante de San Andrés é contemplar o conxunto con esa dobre perspectiva. Desde fóra, a verticalidade do campanario e o contraste entre os corpos do edificio axudan a recoñecer a súa arquitectura; se podes acceder ao interior, o sepulcro permite comprender unha parte menos visible da súa historia. Esta parada encaixa moi ben nun percorrido polo patrimonio de Zas, onde as igrexas, os pazos e as antigas casas señoriais conservan historias que se complementan.
